تحلیل حقوقی پرونده علیرضا بیرانوند

رأی کمیته استیناف، اگرچه بیرانوند را به پرداخت جریمه مالی 274 میلیارد و 375 میلیون ریالی  محکوم کرده، اما هیچ محرومیتی (مانند کسر امتیاز یا محرومیت از نقل‌وانتقالات) برای تراکتور اعمال نکرده است. این تصمیم از منظر حقوقی قابل نقد است:

• نقض آیین‌نامه‌های فدراسیون فوتبال ایران: بر اساس بند ۱۲ ماده ۱۸ مقررات نقل‌وانتقال و تعیین وضعیت بازیکنان، در صورتی که باشگاهی با بازیکن حرفه‌ای که بدون دلیل موجه قرارداد قبلی‌اش را فسخ کرده قرارداد منعقد نماید، این‌گونه فرض می‌شود که این باشگاه بازیکن را تحریک به نقض قرارداد نموده است، مگر آنکه خلافش ثابت شود. این باشگاه از ثبت قرارداد با هر بازیکن جدیدی، چه داخلی و چه بین‌المللی، به مدت دو دوره زمانی کامل و متوالی نقل‌وانتقالات محروم می‌شود و تنها پس از اتمام کامل دوران محرومیت قادر به ثبت بازیکن جدید خواهد بود. همچنین، استثنای مندرج در بند ۱ ماده ۶ این مقررات (ثبت بازیکن آزاد خارج از دوره نقل‌وانتقالات) در این مورد اعمال نمی‌گردد. به نظر اینجانب، عدم اعمال این محرومیت برای تراکتور، با وجود امضای قرارداد با بیرانوند پس از فسخ غیرموجه، نقض صریح این بند است. کمیته استیناف یا شواهد احتمالی مذاکرات زودهنگام تراکتور با بیرانوند را نادیده گرفته یا به دلایل غیرحقوقی از اجرای این ماده خودداری کرده است. شایعات درباره جلسه مصالحه غیرقانونی توسط رئیس فدراسیون (مهدی تاج) نیز مغایر با ماده ۶  و 7 آیین‌نامه انضباطی فدراسیون است که بر استقلال ارکان قضایی تأکید دارد.
• ناسازگاری با قوانین فیفا: مطابق ماده ۱۷، بند ۲ آیین‌نامه وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا، باشگاهی که با بازیکنی که قرارداد خود را بدون دلیل موجه فسخ کرده قرارداد امضا کند، علاوه بر مسئولیت تضامنی برای جبران خسارت، در صورت اثبات تحریک بازیکن به فسخ، ممکن است با محرومیت از نقل‌وانتقالات مواجه شود. به باور اینجانب، عدم اعمال محرومیت برای تراکتور، به‌ویژه با توجه به انتفاع این باشگاه از فسخ غیرموجه بیرانوند، می‌تواند نشانه ضعف در تحقیقات یا ملاحظات غیرحقوقی باشد.
• پیامدهای حقوقی و حرفه‌ای: به نظر اینجانب، عدم محرومیت تراکتور می‌تواند اصل ثبات قراردادی را تضعیف کند و به سایر باشگاه‌ها این پیام را منتقل کند که نقض قراردادها با پرداخت جریمه مالی قابل جبران است. پیشنهاد می‌شود پرسپولیس با ارائه شواهد مذاکرات احتمالی تراکتور با بیرانوند پرونده را به فیفا یا CAS ارجاع دهد.

محرومیت ۴ ماهه بیرانوند از حضور در مسابقات رسمی (باشگاهی و ملی) و جریمه مالی ۲۷۴ میلیارد و ۳۷۵ میلیون ریالی به‌صورت تضامنی با تراکتور، از نظر اینجانب با قوانین بررسی می‌شود:

• انطباق با قوانین فدراسیون فوتبال ایران: بر اساس بند ۱۲ ماده ۱۸ مقررات نقل‌وانتقال و تعیین وضعیت بازیکنان، بازیکنی که قرارداد خود را بدون دلیل موجه فسخ کند، می‌تواند با محرومیت انضباطی و جریمه مالی مواجه شود. محرومیت ۴ ماهه بیرانوند به دلیل عدم رعایت تشریفات فسخ با این مواد همخوانی دارد. جریمه مالی نیز بر اساس ارزش قرارداد باقی‌مانده محاسبه شده و سازگار است.
• انطباق با قوانین فیفا: ماده ۱۷، بند ۳ آیین‌نامه وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا محرومیت تا ۴ ماه را برای فسخ غیرموجه پیش‌بینی کرده که با رأی صادره مطابقت دارد. جریمه مالی نیز با ماده ۱۷، بند ۱ سازگار است.
• نقاط ضعف فرآیند رسیدگی: به نظر اینجانب، تأخیر بیش از یک‌ساله در صدور رأی با استانداردهای فیفا مغایرت دارد. شایعات دخالت رئیس فدراسیون نیز نقض ماده ۵۸ آیین‌نامه فیفا است.